Eti Bakır A.Ş. tarafında Sinop’un Boyabat ilçesi Kovaçayır Köyü sınırları içerisinde yapılması planlanan bakır madeni projesi için Çevresel Etki Değerlendirmesi (ÇED) süreci tamamlandı. Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı, projeye 20 Ocak 2026 tarihi itibarıyla “ÇED Olumlu” kararı verdi.
Bakanlık onayı alan proje; bakır ocağı, cevher zenginleştirme tesisi, maden atığı depolama tesisleri, su alma göleti, mobil kırma-eleme tesisi, hazır beton tesisi, cevher stok alanları, patlayıcı depolama alanları ve bakım ünitelerini kapsıyor.
Nihai ÇED raporunun 4 bin 504 sayfadan oluştuğu, proje alanının ise 897,87 hektar büyüklüğünde olduğu bildirildi. Söz konusu alanın ormanlık bölgeler, tarım arazileri ve fundalıklardan oluştuğu belirtilirken, proje sahasının futbol sahası ölçüsüne göre yaklaşık 1.263 sahaya denk geldiği ifade edildi.
Projeye ilişkin yatırım tutarının 8 milyar 467 milyon 562 bin TL olduğu açıklandı. Açık ocak işletmesi yöntemiyle yürütülecek madencilik faaliyetleri kapsamında yıllık 4 milyon ton bakır cevheri ve 9 milyon 250 bin ton pasa çıkarılması planlanıyor.
ÇED raporunda yer alan bilgilere göre proje nedeniyle toplam 224 bin 895 ağacın kesilmesi öngörülüyor. Bu ağaçların 51 bin 187’sinin açık ocak sahasında, 38 bin 419’unun doğu atık depolama alanında, 34 bin 255’inin batı atık depolama alanında ve 28 bin 775’inin pasa depolama alanında bulunduğu kaydedildi.
Maden sahasının, Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı ile Maden ve Petrol İşleri Genel Müdürlüğü tarafından Ekim 2024’te yapılan ihale sonucunda Eti Bakır A.Ş.’ye devredildiği belirtildi. İhaleye şartları sağlayarak katılan tek şirketin Cengiz Holding olduğu, saha için 3 milyar 680 milyon TL bedel ödendiği bilgisi paylaşıldı.
Uzun süredir kamuoyunun gündeminde yer alan proje,
Boyabat ilçe merkezi ile çevre köylerin içme, kullanma ve tarımsal sulama sularını ağır metal kirliliği riskiyle karşı karşıya bırakacağı gerekçesiyle bölge halkı ve sivil toplum kuruluşlarının tepkisini çekti. Projenin Gökırmak Havzası’nda yer alan Boyabat ve Durağan’daki çeltik üretim alanlarını etkileyeceği ve havza genelinde kirlilik riski oluşturacağı yönündeki endişeler daha önce de kamuoyuna yansımıştı.
ÇED olumlu kararının ardından CHP Boyabat İlçe Başkanı Hülya Fadime Çelik, sosyal medya hesabından yaptığı paylaşımda, “Boyabat’ın yavaş yavaş ölmesine onay verildi” ifadelerini kullandı. . Çelik, daha önce yaptığı açıklamalarda ise, “Gidecek başka yerimiz yok, yaşayacak başka memleketimiz yok. Ağalar kaçar gider yurt dışına, yine biz buralarda kalırız” sözleriyle projeye yönelik tepkisini dile getirmişti.
Projeye ilişkin tepkiler sivil toplum kuruluşları tarafından da dile getirildi. Boyabat Çevre Derneği (BOYÇED), sosyal medya paylaşımlarında maden faaliyetlerinin içme suyu üzerindeki etkilerine dikkat çekti. Yapılan paylaşımlarda, madenin içme sularını etkileyeceği ve bu durumun toplum sağlığı açısından risk oluşturabileceği yönünde ifadelere yer verildi.
Dernek paylaşımlarında, çevresel etkilerin siyasi veya toplumsal ayrım gözetmeyeceği vurgulanırken, olası kirliliğin halk sağlığı üzerindeki sonuçlarına ilişkin uyarılar yapıldı. BOYÇED’in daha önce de projeye karşı çıkmak amacıyla ilçede birden fazla kez bir araya geldiği, bu süreçte “Boyabat maden istemiyor” etiketiyle yapılan paylaşımların sosyal medyada geniş yankı uyandırdığı belirtildi.
Konuya ilişkin açıklama yapan Boyabat Çevre Derneği Yönetim Kurulu Başkanı Ali Erol, projenin başvuru sürecinden itibaren kamuoyunun yeterince bilgilendirilmediğini savundu. Erol, projenin Boyabat’ın içme suyu kaynakları, çeltik üretim alanları ve Gökırmak Havzası açısından riskler barındırdığını ifade etti.
Ali Erol, BOYÇED’in projeye karşı bilgilendirme ve hukuki süreçleri sürdüreceğini belirterek, sürecin yargı aşamasında takip edileceğini söyledi.
ÇED olumlu kararının ardından Boyabat’taki bakır madeni projesine ilişkin gelişmeler kamuoyu tarafından yakından izlenmeye devam ediyor.
