“Sebzeni yersen sana yemekten sonra çikolata veririm.” Bu cümle, ebeveynlerin çocuklarının yemek yemesi için sıkça kullandığı ifadelerden biridir. Hatta çoğu kişi bu cümleyi kendi çocukluğunda da duymuştur. İlk bakışta masum gibi görünen bu yaklaşım aslında çocukların beslenme davranışlarını şekillendiren bir ödül sisteminin parçasıdır. Bu sistem eğer doğru şekilde kullanılmazsa çocuğun ileriki yaşamındaki beslenme alışkanlıklarını da etkileyebilir. Çünkü çocuk sebzeyi sağlıklı olduğu için değil, ödül kazanmak için yemeye başlayabilir. Bu durum zamanla bazı besinlerin zorunlu, bazı besinlerin ise daha değerli görülmesine neden olabilir. Bu nedenle ebeveynlerin çocuklara yemek konusunda yaklaşım biçimleri, çocukların sağlıklı beslenme alışkanlığı kazanmasında önemli bir rol oynamaktadır. Okul öncesi dönem çocuğun alışkanlıklarının oluştuğu kritik bir dönemdir. Beslenme alışkanlıkları da bu dönemde şekillenmeye başlar. Çocuklar özellikle gözlem ve taklit yoluyla öğrenirler. Bu süreçte onların en yakın gözlem kaynağı ise aileleridir. Bu nedenle ebeveynlerin yemek konusundaki tutumları çocukların beslenme davranışlarını etkileyebilmektedir. Bazı çocuklar yemek konusunda isteksiz davranabilir ve bu durum ebeveynleri farklı yöntemler kullanmaya yöneltebilir. Bu yöntemlerden biri ödül-ceza yaklaşımıdır. Örneğin sebze yerse tatlı verilmesi ya da yemeğini bitirdiğinde sevdiği bir yiyeceğin sunulması bu yaklaşıma örnek olarak gösterilebilir. Ancak bu durum bazı yiyeceklerin çocuk tarafından daha değerli algılanmasına neden olabilmektedir. Çocuk bu durumda sağlıklı besinleri tüketmesi gereken zorunlu yiyecekler olarak görebilir. Buna karşılık ödül olarak sunulan yiyecekler çocuk için daha cazip hale gelebilir. Bu durum ise çocukların sağlıklı beslenme alışkanlığı geliştirmesini zorlaştırabilmektedir. Bu nedenle ebeveynlerin yemek konusunda kullandıkları
yöntemlerin çocukların beslenme davranışı üzerindeki etkilerini anlamak önemlidir. Sonuç olarak çocukların beslenme alışkanlıkları büyük ölçüde küçük yaşlarda şekillenmektedir. Bu nedenle ebeveynlerin yaklaşımı bu süreçte önemli bir rol oynamaktadır. Yemek konusunda kullanılan ödül ve ceza yöntemleri çocukların yiyeceklere bakışını etkileyebilmektedir. Bu nedenle ebeveynlerin çocukları sağlıklı beslenmeye teşvik ederken daha sabırlı ve bilinçli davranmaları önemlidir. Çocuk yemek yemek istemediğinde baskı yapmak yerine ona olumlu bir yemek ortamı sunmak ve doğru
davranışlarla örnek olmak daha etkili olabilir. Unutulmamalıdır ki sıkça duyulan “Sebzeni yersen
sana çikolata veririm.” gibi ifadeler kısa vadede etkili görünse de çocukların sağlıklı beslenme
alışkanlığı kazanmasına her zaman katkı sağlamayabilir.

