PARDUS NEDİR?

Sabah uyandığımızda elimize aldığımız akıllı telefondan, dükkandaki masaüstü bilgisayara ya da evdeki televizyona kadar hayatımızın her anını kuşatan devasa bir dijital evrende yaşıyoruz. Ancak çoğumuz bu cihazları kullanırken arka planda dönen o temel çarkların farkına varmayız. Bilgisayarın kasasını, ekranını veya klavyesini insandaki beden gibi düşünürsek; o ekranda gördüğümüz masaüstü, klasörler, menüler ve internet tarayıcısı yani kısacası "işletim sistemi" de o bedene can veren ruhtur.     
    Dünya genelinde milyonlarca insan evinde ve iş yerinde Amerikan menşeili Windows veya Mac sistemlerini kullanmaya alışmış durumdadır. Fakat dijital dünyada kendi ayaklarımızın üzerinde durmamızı sağlayan, tamamen ücretsiz, güvenli ve yerli bir alternatifimiz olduğunu çoğunlukla unutuyoruz: Türkiye'nin geliştirdiği Pardus.
    Pardus’un ne olduğunu ve neden bu kadar kritik bir yerde durduğunu anlamak için önce onun kalbine bakmak gerekir. Pardus, gücünü dünyada devasa veri merkezlerinden internet sunucularına, süper bilgisayarlardan uzay araştırmalarında kullanılan cihazlara kadar en kritik altyapıları ayakta tutan Linux mimarisinden alır. Geçenki yazılarımızda Linux’u ele almıştık. Yabancı şirketlerin geliştirdiği kapalı kutu yazılımlarda sistemin içinde ne döndüğünü, arka planda hangi verilerin nereye gittiğini tam olarak bilemezsiniz. Üstelik bu şirketler her birkaç yılda bir "sisteminizi güncelleyin" diyerek ya yeni bir donanım almaya ya da ciddi lisans ücretleri ödemeye sizi mecbur bırakır. Linux tabanlı Pardus ise açık kaynak kodlu bir yapıya sahiptir. Yani kapısı, penceresi, içi dışı şeffaftır; arkasında tek bir şirketin ticari kaygıları değil, TÜBİTAK çatısı altındaki Türk mühendislerin ve devasa bir yazılım topluluğunun emeği vardır.
    Siber güvenlik tarafında ise konuyu doğru kavramak şart. Şunu açıkça söylemek lazım: "Pardus'a veya Linux sistemlere asla virüs bulaşmaz" demek büyük bir şehir efsanesidir. Dijital dünyada yüzde yüz güvenli hiçbir sistem yoktur; kullanıcı bilinçsizce şüpheli bir dosyaya yönetici yetkisi verir veya şifresini dolandırıcılara kaptırırsa her sistem zarar görebilir. Ancak Pardus’un kullandığı Linux altyapısı, güvenlik mimarisi açısından Windows gibi sistemlerden çok farklı çalışır. Windows’ta bir zararlı yazılım arka planda sizden habersiz kolayca çalışıp sisteme sızabilirken, Pardus’ta sistemin ana damarlarına müdahale edecek her işlem için sizden açıkça yönetici şifresi istenir. Ayrıca internette ne idüğü belirsiz sitelerden rastgele program indirmek yerine, tıpkı cep telefonlarındaki güvenli uygulama mağazaları gibi doğrudan devletin kontrol ettiği doğrulanmış veri havuzlarından yazılım yüklersiniz. Bu durum, virüslerin sisteme sızma ihtimalini inanılmaz derecede düşürür.
    Bunun yanında, Pardus’un getirdiği ekonomik ve pratik faydalar da azımsanmayacak kadar büyüktür. Zamanla yavaşlayan, güncel sürümleri kaldırmakta zorlanan ve çöpe gitmek üzere olan eski bilgisayarlar, Pardus’un hafif yapısı sayesinde adeta yeniden doğar. Yüksek sistem kaynakları tüketmediği için emektar donanımları bile ilk günkü seriliğine kavuşturur. İşin milli servet boyutunda ise devasa bir kaynak tasarrufu yatar. Ülkemizdeki kamu kurumları, okullar, belediyeler ve özel işletmeler her yıl yabancı yazılım devlerine milyarlarca lira lisans parası aktarıyor. Bugün okullarımızdaki yüz binlerce akıllı tahtada, bazı bakanlıklarda ve askeri sistemlerde Pardus zaten sessiz sedasız, tıkır tıkır hizmet veriyor.     
    Bu kullanımı yerel işletmelerde ve evlerde yaygınlaştırdıkça hem milli kaynaklarımız ülke içinde kalıyor hem de verilerimiz dışarıya bağımlı olmaktan kurtuluyor.
    Sonuç olarak teknoloji, sadece yabancı ülkelerden kutuyla satın aldığımız bir tüketim malı olmak zorunda değil. Kendi işletim sistemimize sahip çıkmak, dijital çağda bağımsızlığımızı ilan etmenin en temel adımıdır. Günlük bilgisayar kullanımında karmaşık işlerle uğraşmayan, internete giren, belgesini yazan, videosunu izleyen her vatandaşımızın ve esnafımızın Pardus’a bir şans vermesi, hem kendi bilgisayarlarını rahatlatacak hem de yerli teknolojiye doğrudan destek olacaktır.